Lukrecja gładka

Zbieżności. Oba nurty czytają lukrecję przez smak i wyciągają z niego ten sam, podwójny wniosek. Słodki korzeń służy miłości — i służy panowaniu, bo „osłodzić sobie kogoś” znaczy tyle, co ująć go i nagiąć jego wolę. Przekaz europejski notuje jedno i drugie: ziele pożądania i wierności oraz ziele rozkazywania i posłuchu. Yronwode idzie dokładnie tą samą drogą, tyle że nazywa ją wprost: lukrecja daje kontrolę nad osobą lub sytuacją i wchodzi do formuł Commanding Oil oraz Essence of Bend-Over Oil, a dodana do woreczka miłosnego ma dać przewagę w związku. Zbieżny jest też chwyt przestrzenny, ten sam co przy lucernie: proszek z korzeniem rozsypuje się w czterech rogach i pośrodku pokoju, w którym ma dojść do spotkania — europejska magia domowa obchodzi izbę identycznie, przygotowując miejsce, zanim wejdzie do niego człowiek.

Rozbieżności. Źródła terenowe milczą — nie ma lukrecji u Hyatta, Pucketta ani Hurston — milczy też Fischer, choć korzeń był w polskich aptekach powszechny jako środek na kaszel. To znany już w tej bazie wzór surowca aptecznego: obecny w handlu i w lecznictwie, nieobecny w wiejskim obrzędzie. Różni się też rozkład akcentów. W przekazie europejskim miłość i panowanie stoją obok siebie, u Yronwode całe hasło przechyla się ku dominacji — nawet praca miłosna zostaje podporządkowana zdobyciu przewagi, a personal concerns kochanka zawija się z lukrecją i namaszcza Controlling Oil. To różnica celu, nie środka. Osobno trzeba odnotować, że pod nazwą handlową kryją się różne gatunki rodzaju Glycyrrhiza, a to nie jedyna pułapka nazewnicza tego hasła.

Charakter zapisu. Materiał hoodoo to trzy krótkie przepisy normatywne z nazwami produktów sklepowych, bez informatora, miejscowości i wariantu — warstwa księgowo-handlowa. Kolumna europejska opiera się na tradycji uczonej i śródziemnomorskiej, także bez świadka. Hasło wymaga trzech not. Nazewnicza: „licorice” w amerykańskim handlu zielarskim bywa nazwą także innych roślin, a szczególnie niebezpieczna jest „Indian licorice”, czyli Abrus precatorius — roślina śmiertelnie trująca, w żadnym razie niezamienna z lukrecją; nie należy też mylić korzenia z cukierkami lukrecjowymi, często aromatyzowanymi anyżem. Zdrowotna: glicyryzyna podnosi ciśnienie i obniża poziom potasu, więc długotrwałe spożywanie jest przeciwwskazane w nadciśnieniu, chorobach nerek i w ciąży. Etyczna: prace typu Bend-Over prowadzi się bez wiedzy i zgody drugiej osoby — opisujemy je jako materiał etnograficzny, nie jako instrukcję.